Eiwitten zijn de bouwstenen van spieren, enzymen en het immuunsysteem. In de herfst, wanneer gras vaak minder beschikbaar is en hooi droger wordt, verandert de kwaliteit en opname van eiwitten, waardoor de behoefte verschuift.
Het gaat niet alleen om de hoeveelheid eiwit, maar vooral om de juiste aminozuren voor de taak van het paard. Recreatiepaarden hebben voldoende lysine en methionine nodig om spiermassa te behouden, sportpaarden en paarden in herstel hebben een hogere behoefte aan lysine, methionine en threonine voor spieropbouw en weefselherstel. Fokmerries hebben aminozuren nodig voor foetale ontwikkeling en behoud van eigen spiermassa.
Eiwit is geen energiebron voor aankomen. Gewichtstoename of vetreserves ontstaan voornamelijk door zetmeel, suikers en vetten. Overmaat aan eiwit zonder extra energie leidt niet tot spieropbouw, maar wordt via ureum uitgescheiden. Dit proces trekt extra water mee, waardoor subtiel meer vocht verloren kan gaan. Het paard kan hierdoor vaker of grotere volumes urine produceren. Hoewel dit niet hetzelfde is als klinische dehydratie, kan langdurige oversuppletie de vochtbalans licht beïnvloeden, vooral als het drinkwater niet voldoende beschikbaar is.
Bronnen van eiwit in het herfst-rantsoen
Ruwvoer zoals hooi, luzerne en esparcette levert goed verteerbare eiwitten met gunstige aminozuursamenstelling. Krachtvoer kan extra aminozuren leveren indien het rantsoen tekortschiet. Supplementen zijn alleen nodig als de combinatie van ruwvoer en krachtvoer de aminozuurbehoefte niet volledig dekt.
Doelgericht voeren van aminozuren
De juiste aminozuren moeten aansluiten bij de functie van het paard. Recreatiepaarden behouden spiermassa met lysine en methionine, sport- en herstelpaarden gebruiken extra lysine, methionine en threonine voor spieropbouw en weefselherstel, en fokmerries ondersteunen hiermee foetale ontwikkeling.
Tabel van eiwitbronnen, essentiële aminozuren en functie:
| Eiwitbron | Belangrijkste essentiële aminozuren | Functie / toepassing |
|---|---|---|
| Hooi | Lysine, Methionine, Threonine | Onderhoud spiermassa, basis aminozuren voor enzymen |
| Luzerne | Lysine, Methionine, Threonine, Leucine | Spieropbouw, herstel, energie-efficiëntie, immuunfunctie |
| Esparcette | Lysine, Methionine, Valine | Spieropbouw, herstel, ondersteuning van energiemetabolisme |
| Brok / muesli (hoogwaardig) | Lysine, Methionine, Threonine, Tryptofaan | Specifiek voor sport, herstel en hogere activiteit, neurotransmitter precursors |
| Bietenpulp (gedroogd) | Lysine, Methionine | Ondersteunt herstel en darmgezondheid via fermentatie in de dikke darm |
Door eiwitvoorziening en aminozuren doelgericht in te zetten, behoudt het paard kracht, veerkracht en gezondheid door herfst en winter, zonder risico’s van overmaat of onevenwicht.
Het is belangrijk om eiwitvoorziening over de dag te verdelen en de kwaliteit van de eiwitten af te stemmen op activiteit, taak en gezondheid. Observeer continu spiermassa, BCS, TES en gedrag om te beoordelen of het rantsoen effectief is.
Die Energiecalculator in de ENC-app helpt bij het afstemmen van totale energie- en eiwitbehoefte, zodat je paard optimaal ondersteund wordt tijdens het najaar.
Tools & Downloads
Energiecalculator in de ENC-app
- Ondersteunt het plannen van een gebalanceerd herfst-rantsoen, inclusief energie- en eiwitbalans
- Houdt rekening met gewicht, type, activiteit en gezondheid
Disclaimer:
🛈 Deze informatie en tools geven richtlijnen voor eiwit- en aminozuurvoorziening. Ze vervangen geen persoonlijk advies van een voedingsspecialist of dierenarts. Observeer altijd het individuele paard en pas het rantsoen aan waar nodig.
