DE 
NL 
EN 
FR 
ES De risico’s van voorjaarsgras: suikers, fructanen en hoefbevangenheid
14 April 2026
Wanneer de eerste zonnestralen het voorjaar aankondigen, barst het weiland los in een explosie van vers gras. Voor veel paarden lijkt dit een paradijs, maar schijn bedriegt: voorjaarsgras kan onverwachte risico’s met zich meebrengen.
De lente brengt dus niet alleen zon en groei, maar ook nieuwe risico’s voor paarden.
Vers voorjaarsgras ziet er verleidelijk uit, maar kan serieuze gezondheidsproblemen veroorzaken door hoge gehaltes aan suikers und fructanen.
Een goede voorbereiding en bewust weidemanagement zijn dé vereisten om problemen zoals hoefbevangenheid en spijsverteringsstoornissen te voorkomen.
In het voorjaar produceren grasplanten onder invloed van zonlicht grote hoeveelheden suikers, met name fructanen. Daardoor bevat voorjaarsgras vaak extreem hoge hoeveelheden niet-structurele koolhydraten (NSC’s), waaronder:
Suikers (zoals glucose en sucrose)
Fructanen
Deze stoffen stapelen zich op in het gras onder bepaalde omstandigheden:
Koude nachten (onder 5°C) gevolgd door zonnige dagen
Droge, stressvolle periodes voor het gras
Lage stikstof- of fosforgehaltes in de bodem
Fructanen zijn bijzonder problematisch. Ze worden niet verteerd in de dunne darm en als ze in grote hoeveelheid de dikke darm bereiken, gaan ze:
De microbiële balans verstoren
De zuurgraad verlagen
De productie van toxines verhogen
Dit kan leiden tot ernstige verstoringen van de stofwisseling, ontstekingen en uiteindelijk hoefbevangenheid.
Wist je dat?
Gras kan in het vroege voorjaar tot twee tot vijf keer meer fructanen bevatten dan tijdens de zomer.
De kans op hoge fructaangehaltes neemt toe bij:
Zonnige dagen na koude nachten
Stressvolle omstandigheden zoals begrazing, maaien of droogte
Snelle groei na regenval na een droge periode
Korte grashoogte: jong gras is vaak suiker- en fructaanrijker dan ouder gras
Met andere woorden: Het gras dat er het lekkerste en het gezondste uitziet is vaak het meest verraderlijke!
Niet alle paarden reageren even gevoelig op fructanen.
Groepen die bijzonder kwetsbaar zijn:
Pony’s en sobere rassen (Fjorden, Haflingers, Shetlanders)
Paarden met overgewicht of een hoge Body Condition Score
Paarden met insulineresistentie (EMS) of PPID (Cushing)
Paarden die eerder hoefbevangenheid hebben gehad
Zelfs korte periodes van onbewaakt grazen kunnen bij deze paarden leiden tot acute problemen.
Fructanen kunnen in de dikke darm leiden tot:
Massale afbraak door bacteriën → snelle zuurtegraadverlaging
Afsterven van gezonde darmbacteriën → vrijkomen van endotoxines
Endotoxines circuleren via het bloed → beschadigen de laminae in de hoeven
Gevolg: ontsteking, pijn en hoefbevangenheid
Dit proces kan binnen 24 tot 48 uur na een weidegang optreden, met soms ernstige gevolgen.
Praktijktips: Voer voor weidegang een portie ruwvoer zoals hooi, zodat het paard niet met een lege maag en ‘hongerig’ de wei op gaat.
Na zachte nachten (boven 5°C): ‘s ochtends is het gras relatief veilig, omdat het ‘s nachts fructanen heeft verbruikt.
Na koude nachten (onder 5°C): ‘s ochtends is het risico hoger, want het gras heeft fructanen opgeslagen. Wacht dan liever tot later in de middag.
Vuistregel: hoe kouder de nacht, hoe later op de dag je beter kunt weiden.
Monitor weidecondities: Let op de weersomstandigheden en bodemkwaliteit.
Analyseer het ruwvoer: Als je weet wat je paard verder eet, kun je het rantsoen beter balanceren.
Weeg en observeer
Hou gewicht, mest, gedrag en gangwerk in de gaten. Let op subtiele signalen.
Pas het totale rantsoen aan
Verlaag eventueel de hoeveelheid krachtvoer of gebruik een balancer als aanvulling
Voorjaarsgras is geen ‘vijand’, maar ook geen onschuldige krachtvoerbron.
Het bevat veel energie, maar weinig vezels, en is daardoor een onvoorspelbare factor in het rantsoen.
Met kennis en goed management kun je profiteren van de voordelen zonder de nadelen te ondergaan.